1	Kanser Tedavisinde Çocuğunuzun Ağız ve Diş Sağlığı Dr. Dt. Çiğdem ELBEK ÇUBUKÇU
2	"Kanser hastalığı ve tedavisi ağız..." Kanser hastalığı ve tedavisi ağız ve dişlerde yan etkilere neden olmaktadır. Ağız-diş bakımı, kanser tedavisi gören çocuğun komforu ve sağlığına odaklı temel bir aktivitedir.
3	"Kanser tedavisi için kullanılan her..." Kanser tedavisi için kullanılan her ilaç ağızda yan etki oluşturmaz. Ağız dokularına kanser tedavisinin bazı tipleri zarar verir.
4	Ağızda yan etki oluşma riski? Düşük risk: Hafif veya hiç kemik iliği baskılayıcı tedavi görmeyen çocuklar Yüksek risk: Uzun süreli kemik iliği baskılanan çocuklar Baş-boyun bölgesinden ışın tedavisi gören çocuklar Kemik iliği nakli yapılan çocuklar
5	Kanser tedavisinin ağızdaki yan etkileri: Ağız içinde yara ve ülserler, Diş çürükleri ve dişlerde mineral kayıpları, Ağız kuruluğu, Yeme, konuşma ve yutkunma güçlüğü, Beslenme yetersizliği, tad alma bozukluğu, Dişlerde gelişim bozuklukları.
6	Ağız içindeki yaralar-ülserler (Oral Mukosit) Ağrı Ağız hastalıkları Tüm vücuda yayılabilen hastalıklar Beslenme yetersizliği
7	Ağız içinde yara/ülser
8	Ağız içi yaraları-ülserler ne zaman?
9	Ağız içi yaralar-ülserler risk ne zaman artar? Tedavi edilmemiş ağız ve diş hastalıkları, Kanserin tipi, Kullanılan kemoterapi ilacının tipi, İlaç tedavisinin uygulanma sıklığı ve dozu, Kemik iliği baskılanmasının derecesi, Işın tedavisi (vücutta uygulandığı yer).
10	Ağız içi yaraları-ülserler: Koruyucu Ağız Bakımı Ağız içindeki yaralara özel geliştirilmiş hiçbir ilaç ve eğitim tekniği yoktur. Düzenli ağız bakımı en başarılı yöntemdir.
11	Ağız içi yaraları-ülserler: Koruyucu Ağız Bakımı Ağız bakımının yoğunluğu hastanın ağız içinin durumuna göre belirlenir: Hafif yara-ülserè2-3 saatte bir 2. Orta/şiddetli yara-ülser è1-2 saatte bir
12	Ağız içi yaraları-ülserler: Ağrı? Ağrı kesici, Pastil (Cepacol), Ilık çay ile gargara, 1 çay k. karbonat+ tuz +1 bardak ılık su ile gargara, Sulandırılmış magnezyum sütü, Carafate veya Mylanta ile gargara.
13	Ağız Kuruluğu Bulaşıcı hastalık riskiá Konuşma, çiğneme ve yutkunma güçlüğü Diş çürüğü á
14	Ağız Kuruluğu Ağız içinin ve dudağın nemlendirilmesi Bol su tüketimi, Doğru beslenme (Tedaviye özel) Dudak için vazelin, dudak kremleri, su bazlı nemlendiriciler Yapay tükrük Tatlandırıcılı sert şekerler Şekersiz ciklet Buz parçaları
15	Bulaşıcı hastalıklar Virüs, bakteri, mantar Kemik iliğinin baskılanması+ağız kuruluğu+ilaç ve ışın tedavisinin ağız içinde oluşturduğu hasar. Bulaşıcı hastalıklar
16	Dişlerde Mineral Kaybı ve Yaygın Diş Çürüğü Tükrük miktarı azalır Tükrük kalitesi bozulur Dişlerde hızlı aşınma ve çürüme
17	Diş Çürüğü
18	Yeme, konuşma ve yutkunma güçlüğü Ağız içi yaraları-ülserler Ağız kuruluğu Ağız açıklığının azalması Bulaşıcı hastalıklar Yeme, konuşma ve yutkunma güçlüğü
19	Tad alma bozukluğu Yiyeceklerin tadının kötü veya tatsız gelmesi (Tad alma algısında değişiklik) Öğünlerden dişlerin fırçalanması lezzet algısını artırır.
20	Beslenme yetersizliği Ağız içi yaraları-ülserler Yutma güçlüğü Tad alma bozukluğu Beslenme yetersizliği
21	Beslenme Bozukluğu Ağız içindeki yaralar-Ağrı? 1 çorba k. (15 ml) Ağrı kesici+ 1 çay k. Antifungal (5 ml) ( 1 dak. ağız içinde tutup tükürün), Xylocaine %2 ‘lik jel ( 1 dak. ağız içinde tutup tükürün).
22	Diş gelişimi bozuklukları 9 yaşından önce görülen yüksek doz KT veya RT sonrasında çocuklarda diş ve kafa-yüz gelişiminde değişimler.
23	Ağız içinde kanama Kemik iliğinin baskılanması Kan pıhtılaşma hücrelerinin sayısında↓ Kan pıhtılaşma faktörlerinin miktarında ↓ Dişeti ve mukoza kanaması
24	KANSER TEDAVİSİNDEN ÖNCE ÇOCUĞUNUZU DİŞHEKİMİNE GÖTÜRÜN Çocuğunuzun ağzındaki diş çürükleri tedavi edilir. Kanser tedavisinin ağızdaki yan etkilerini en alt düzeye indirmek için çocuğunuza özel koruyucu ağız bakımı eğitimi alırsınız. Çocuğunuzun kanserle daha güçlü savaşmasını sağlarsınız.
25	KANSER TEDAVİSİNDEN ÖNCE ÇOCUĞUNUZU DİŞHEKİMİNE GÖTÜRÜN Çocuğunuzun diş çekimleri ilaç tedavisinden 7-10 gün önce, ışın tedavisinden 14 gün önce tamamlanmış olmalıdır. Çocuğunuz ortodontik tedavi görüyor ise tüm braket ve bantlar sökülmelidir. Çocuğunuzun düşmesi yakın ve tedavi sırasında düşme olasılığı olan dişleri çekilmiş olmalıdır.
26	KANSER TEDAVİSİNDEN ÖNCE ÇOCUĞUNUZU DİŞHEKİMİNE GÖTÜRÜN Ağızdaki yan etkilerin şiddeti ve riskiê, Mevcut hastalıkların ve sorunların hemen belirlenmesi ve tedavisi, Kanser tedavisinin en uygun dozda ve sürede tamamlanma olasılığıé,
27	KANSER TEDAVİSİNDEN ÖNCE ÇOCUĞUNUZU DİŞHEKİMİNE GÖTÜRÜN Ağrı ê, Öldürücü yaygın enfeksiyonlara neden olabilecek ağız enfeksiyonları ê, Yetersiz beslenmeye neden olabilecek yan etkileri önler veya azaltır.
28	KANSER TEDAVİSİNDEN ÖNCE ÇOCUĞUNUZU DİŞHEKİMİNE GÖTÜRÜN Ağız sağlığını muhafaza eder ve artırır, Kanser tedavisi süresince ağız sağlığı eğitiminin kesilmemesi sağlanır, Yaşam kalitesi é.
29	Kanser tedavisinde ağız sağlığı için 3 temel adım: I) Hasta Yakınlarının Eğitimi ve Tedaviden Önce Ağzın Tam Sağlıklı Hale Getirilmesi II) Diyet planlaması III) Tedaviye Özel (Koruyucu) Ağız Bakımı
30	Kanser tedavisinde ağız sağlığı için 3 temel adım: I) Hasta yakınlarının eğitimi ve tedaviden önce Ağzın Tam Sağlıklı Hale Getirilmesi Diş fırçalama nasıl ve ne zaman? Kanser tedavisinin yan etkilerinin işaretleri? İyi ağız bakımı= kanser tedavisi başarısı á Mevcut diş tedavilerinin yapılması
31	Diş fırçalama nasıl ve ne zaman? Yumuşak ve uçları yuvarlatılmış diş fırçası+ Çocuk diş macunu Her öğünden önce ve sonra ve yatmadan önce (Günde 7 kez)
32	Diş fırçalama nasıl ve ne zaman? Çocuğun kan pıhtılaştırıcı hücrelerinin düzeyi düşükse hekiminize danışın (kanama riski). Ağrı nedeniyle diş fırçalaması yapılamıyorsa; ağız içinin temizliği için diş hekimi önerisi alın.
33	Kanser tedavisinde ağız sağlığı için 3 temel adım: II) Diyet planlaması Çok soğuk gıdalar, domates ve narenciye suları, Acı ve baharatlı gıdalar, ekmek kabuğu, tost, cips, kraker, hamburger, pizza benzeri dişetlerine zarar verecek gıdalar.
34	Kanser tedavisinde ağız sağlığı için 3 temel adım: II) Diyet planlaması Yumuşak ve çiğnenmesi kolay gıdalar, (elma püresi, pişirilmiş tahıl gevrekleri, süzülmüş çorbalar, muhallebi, puding, yumurta, komposto, meyveli süt ve püre gibi) Oda ısısında veya ılık içecekler.
35	Kanser tedavisinde ağız sağlığı için 3 temel adım: III) Tedaviye Özel (Koruyucu) Ağız Bakımı Diş hekiminin belirlediği koruyucu ağız bakımı programının uygulanması Bu program çocuğa özeldir. Her çocuk için aynı değildir.
36	Kanser tedavisinde yetersiz ağız bakımı?
37	Kanser Tedavisi ve Ağız-Diş Sağlığını Koruma Ekip?